Cultuur en Media hebben in de eerste plaats een intrinsieke waarde, die van belang is voor de ontwikkeling van individuen en voor de samenleving als geheel. Daarnaast moet een bloeiende cultuur bijdragen aan het creatieve en innovatieve vermogen van de samenleving, de ondernemingszin, de fysieke inrichting, de sociale binding en het aanzien van Nederland. Om deze effecten te kunnen realiseren is in de Mediawet en in de verschillende cultuurwetten vastgelegd dat de cultuur- en mediastelsels moeten voldoen aan criteria van verscheidenheid (inclusief bescherming van erfgoed), spreiding (zowel geografische spreiding als toegankelijkheid) en kwaliteit. Trends in Beeld maakt met grafieken en tabellen het functioneren van het Cultuur- en Mediastelsel inzichtelijk aan de hand van deze begrippen.
De wetten leggen de volgende brede stelselverantwoordelijkheid voor het Rijk vast: